Тілi

Имандылық, Отбасы, Тарих

ҚҰДАЙДЫҢ БЕРЕРІ ТАУСЫЛМАСЫН 

Мырзабай ахунның Бұхараның медресесінде оқып жүрген баласы мезгілсіз дүние салыпты. Баланың қазасын естірту үшін Қайқы батыр, Алданазар би және Қалжан ахун үшеуі жолға шығады. Жолай үшеуі «Қазаны қайсымыз естірткеніміз жөн» деп кеңеседі. Алдымен Қалжан ахунға қолқа салып: — Сіздің ахун деген атыңыз бар. Әйгілі Көкілташта оқыдыңыз. Дін жоралғысын…

Досжан Ишан, Тарих, Тарихи тұлғалар

ХАЗІРЕТ МӨРІ ИЕСІНЕ ОРАЛДЫ 

Қашақұлы Досжан ишан туралы бұған дейін бірнеше рет жаздық. Досжан хазіреттің қолданған мүлкінен қазір бары – Құран кітабы мен мөрі. Құран кітабын немересі Зайыт ишан ұн салған жәшіктің түбін екі қабаттап, ортасына тығып сақтаған. Ұрпақтары Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін жәшіктен шығарып, төрдегі құрметті орынға қойған….

Iзбасар, Досжан Ишан

МӨРЛІ ЖҮЗІКТІҢ ҚЫСҚАША ТАРИХЫ 

Мөр – парсы сөзі, түріктер тамға деп атаған. Мөр – құжатты, заңды, қатынас құжаттарын растау үшін басылатын таңба. Мөрдің дәл қай заманда пайда болғанын нақты айту қиын. Себебі археологтар қазба жұмыстары кезінде сүйек, қыш, қола мен темірден жасалып, алтын, күміс, қалайы, қағазға таңбасы басылған мөрлерді…

Тарих

СҰЛТАН АХУН ТУРАЛЫ 

Қысқы каникулда үйге барғанымда газеттегі энциклопедияға әзірленіп жатқан тізімді ақсақалдарға, мұғалімдерге, молдаларға көрсеттім. Тұшымды және толық жауап берген 85 жастағы Дәулетбай Меңдібайұлы болды.    -Қазіргі Байғанин ол кезде Табын ауданы деп аталатын,- деп бастады ол әңгімесін. 1929 жылы Хорезм бойына көшкенге дейін сонда тұрдық. Жаз…

Досжан ишан мешіті
Тарих

ҚАЗАҚ МҮФТИЛІГІН АШУҒА ТАЛПЫНЫС. ДОСЖАН ХАЗІРЕТ 

       Хазірет Дос­жан ишан (Досмұхаммед) Қашақұлы (1815-1890) діни ұстаз-ағартушы, ірі ойшыл, өз дәуіріндегі қоғамдық және елдік мүдделерге етене араласқан қоғам қайраткері. 19 ғасырда қазақтардың Мекке-Мәдине  шаһарларына қажылық парызын өтеу сапарларына мұрындық болған. Қазақ шежіресіне қатысты деректер жинаған. Тарихи деректерге сүйенсек, Досжан ишан 1815 жылы қазіргі…

Досжан ишан мешіті
Тарих

ЗЕЙНАЛАБДИН ТАГИЕВТЫҢ ОЙ-ПІКІРЛЕРІ 

Зейналабдин қажы Тагиев (1823-1924) атақты меценат, миллионер. Бүкіл мұсылман әлеміне қайырымдылығы, адамгершілігі арқылы танылған тарихи тұлға. Төменде осы адамның жиі айтқан сөздерінен топтама ұсынып отырмыз. *** Құран ұстаған оң қолым дәстүрге берік болу, газет ұстаған сол қолым ілгері жүру керек екенін білдіреді. Сендер де солай…

Досжан ишан мешіті
Тарих

БАЙЛЫҚТЫ БАҒЫНДЫРҒАН АДАМ 

Гаджи Зейналабдин Таги-оглы (1823-1924) көзі тірісінде ақ аңызға айналған әзірбайжан ұлтынан шыққан миллионер, мұнайшы кәсіпкер, экономист, атақты меценат, Әзірбайжан мәдени-ағарту тарихында жарқын із қалдырған құрылысшы.  Туған жылы туралы екі-үш түрлі нұсқа бар, бірақ зерттеушілер құжаттарға сүйене отырып 1823 жылға тоқтайды. Әкесі Таги қарапайым шаруа,  аяқ…

Шилісу
Салт-дәстүр

ҚИССА ТУРАЛЫ ТҮСІНІК 

«Қисса»  деп араб тілінде (قصّه) бір-біріне жалғаса беретін әңгімелерді айтады. Бұл сөзді ағылшын тіліне аударсақ – story, history болып, қазақша айтсақ «тарих»  сөзі шығады. Яғни, қисса дегеніміз өткен-кеткен тарихтан сабақ пен тағылым алып, өмір бойы кәдемізге жарайтын таным-түсінік қалыптастыру.       Мысалы, «Қисса-сүл әнбия» («Әулиелер тарихы»)…

Шилісу
Салт-дәстүр

БЕСІК ЖЫРЫ ТУРАЛЫ 

Атақты Төле биден «Баланың бесігі – кең дүниенің есігі» деген терең сөз қалған. Жау шапқанда босқан елдің ішінде бесік арқалап бара жатқан келіншекке қарап айтқаны екен. Мұхтар Әуезов «Ал, қазақ, мешел болып қалам демесең, тағылымыңды, бесігіңді түзе. Оны түзеймін десең, әйелдің халін түзе» деп жазыпты….

Тарих

РЕПРЕССИЯҒА ДЕЙІНГІ ЯССАУИ МӘДЕНИЕТІ (Жалғасы) 

Енді ескі кітапта жазылған аңыз, қиссалар тек ата-әжелердің жүрегінде ғана сақталады. Немерелері бұрынғыдай ауыл молдасынан білім ала алмады. Тек қисса, жыр-дастан тыңдап қана ислам құндылығын санасына сіңірді. Тарихшы Назира Нұртазинаның айтуынша «Ислам тек ауылдағы шежіре, дастан, қисса, аңыз білетін қарапайым адамның аузында ғана қалды». 1932…

Рухани Жангыру
Управление культуры, архивов и документации Актюбинской области  
Izbasar.kz © Askar Khabibullin
izbasar

FREE
VIEW